Dilatasyon ve Kürtaj (D&C)

Dilatasyon ve Kürtaj Nedir?

Dilatasyon ve kürtaj (D&C - Dilatation and Curettage), rahim ağzının (serviks) genişletilmesi ve rahim içinin (endometrium) özel bir küret (kazıyıcı) ile kazınması işlemidir. Bu işlem tanısal veya tedavi edici amaçlarla yapılabilir. Günümüzde tanısal amaçlı endometrial biyopsi yerine vakum aspirasyon veya pipelle biyopsi tercih edilse de, bazı durumlarda D&C hala gerekli ve etkili bir işlemdir.

Elazığ'da Op. Dr. Ebru Çelik Kavak kliniğinde, modern cerrahi teknikler ve tam donanımlı ameliyathane imkanları ile D&C işlemleri güvenle uygulanmaktadır. Hastaların konforu ve güvenliği ön planda tutularak, işlem öncesi detaylı değerlendirme ve sonrası yakın takip sağlanmaktadır.

D&C İşlemi Ne Zaman Gerekir?

D&C işlemi aşağıdaki durumlarda uygulanabilir:

• Tanısal Amaçlar: Anormal uterin kanamaların nedeninin araştırılması, endometrial patolojilerin tanısı
• Tedavi Edici Amaçlar: Tamamlanmamış düşük (incomplete abortus), missed abortus, gestasyonel trofoblastik hastalık
• Histeroskopi Eşliğinde: Polip, miyom veya yapışıklıkların çıkarılması
• Postpartum Kanama: Doğum sonrası kanama kontrolü
• Endometrial Ablation Öncesi: Endometriumun hazırlanması
• Kanser Teşhisi ve Tedavisi: Endometrial kanser tanısı veya tedavisi

D&C İşlemi Nasıl Yapılır?

D&C işlemi genel anestezi, spinal anestezi veya sedasyon altında yapılabilir. İşlem süresi ortalama 15-30 dakikadır. Op. Dr. Ebru Çelik Kavak tarafından uygulanan D&C işlem basamakları şunlardır:

1. Hazırlık ve Pozisyonlama

Hasta lithotomy pozisyonuna alınır. Cerrahi alan sterilize edilir ve steril örtülerle kaplanır. Vajen ve serviks antiseptik çözelti ile temizlenir. Serviks speculum ile görünür hale getirilir.

2. Servikal Dilatasyon

Servikal kanal Hegar dilatatörleri ile kademeli olarak genişletilir. Genellikle 7-10 mm çapa kadar dilatasyon yeterlidir. Dikkatli ve atraumatik teknikle servikal yaralanma riski minimize edilir.

3. Endometrial Küretaj

Genişletilmiş servikal kanaldan küret sokularak rahim içi sistematik olarak kazınır. Endometrial doku örneği alınır. Gerekirse histeroskopi eşliğinde hedefli biyopsi yapılır.

4. Materyal Değerlendirmesi

Alınan doku örneği formol içeren patoloji şişesine konur ve histopatolojik inceleme için laboratuvara gönderilir. Rahim içi görüntü son kez kontrol edilir.

D&C Öncesi Değerlendirme

İşlem öncesi aşağıdaki değerlendirmeler yapılır:

• Detaylı öykü alma ve jinekolojik muayene
• Hamilelik testi (β-hCG)
• Kan sayımı ve koagulasyon testleri
• Tip kanama ve çaprazlama
• Biyokimyasal değerlendirme
• Elektrokardiyografi (gerekirse)
• Anestezi konsültasyonu
• Pelvik ultrasonografi

Kontraendikasyonlar

D&C işlemi aşağıdaki durumlarda ertelenmeli veya özel önlemler alınmalıdır:

• Aktif pelvik enfeksiyonu
• Bilinmeyen kaynaklı akut kanama
• Ciddi sistemik hastalıklar (kontrolsüz diyabet, kardiyak yetmezlik)
• Koagulopati (pıhtılaşma bozukluğu)
• Cervikal malignite şüphesi

D&C Sonrası Bakım ve Komplikasyonlar

İşlem sonrası hastalar kısa süreli gözlem altında tutulur. Ağrı kontrolü sağlanır ve komplikasyonlar açısından izlenir. Genellikle aynı gün taburcu edilirler.

Normal İyileşme Süreci

• Hafif kramplı ağrı (1-2 gün)
• Hafif kanama veya lekelenme (1-2 hafta)
• Normal aktivitelere 24-48 saat sonra dönüş
• Cinsel ilişki ve tampon kullanımı için 2 hafta bekleme
• Adetin 4-6 hafta içinde normale dönmesi

Olası Komplikasyonlar

D&C işlemi genellikle güvenli bir işlemdir ancak nadiren şu komplikasyonlar görülebilir:

• Aşırı kanama
• Uterus perforasyonu
• Servikal yaralanma
• Enfeksiyon (endometrit)
• Asherman sendromu (rahim içi yapışıklık)
• Anesteziye bağlı komplikasyonlar

Uyarı Belirtileri

Aşağıdaki durumlarda hemen doktora başvurulmalıdır:

• Ateş (38°C üzeri)
• Şiddetli karın ağrısı
• Aşırı kanama (bir saatte bir pedi ıslatacak kadar)
• Kötü kokulu vajinal akıntı
• Bulantı ve kusma
• Devam eden baş dönmesi ve baygınlık hissi

D&C ve Fertility

D&C işlemi sonrası çoğu kadın normal doğurganlığına kavuşur. Ancak tekrarlayan D&C işlemleri veya aşırı agresif küretaj Asherman sendromuna (rahim içi yapışıklık) yol açabilir. Bu durumda:

• Histeroskopi ile yapışıklıkların ayrılması
• Intrauterin balon veya spiral yerleştirme
• Östrojen tedavisi
• Tekrarlayan histeroskopi ile kontrol

Op. Dr. Ebru Çelik Kavak, D&C işlemlerinde atraumatik teknik kullanarak bu riski minimize etmektedir.

Alternatif Yöntemler

Günümüzde birçok durumda D&C yerine daha az invaziv yöntemler tercih edilmektedir:

• Vakum Aspirasyon: Düşük sonrası rahim içi temizliği için daha az invaziv
• Pipelle Endometrial Biyopsi: Ofis koşullarında tanısal biyopsi
• Histeroskopi: Görüntüleme eşliğinde hedefli müdahale
• Medikal Tedavi: Misoprostol ile medikal abortus veya düşük sonrası tedavi