Gardasil 9 HPV Aşısı

HPV ve Gardasil Aşısı Nedir?

Human Papilloma Virus (HPV), insanlarda en sık görülen cinsel yolla bulaşan virustur ve 200'den fazla tipi vardır. Bu virüslerden bazıları (yüksek riskli tipler) rahim ağzı kanseri, vajinal kanser, vulvar kanser, anal kanser ve orofaringeal kansere neden olurken, bazıları (düşük riskli tipler) genital siğillere (kondiloma) yol açar.

Gardasil 9 (Novovalent HPV aşısı), FDA ve WHO tarafından onaylanmış, HPV'ye karşı geliştirilmiş en kapsamlı aşıdır. 9 farklı HPV tipine (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) karşı koruma sağlar ve bu tipler tüm rahim ağzı kanserlerinin %90'ından, genital siğillerin %90'ından sorumludur. Elazığ'da Op. Dr. Ebru Çelik Kavak kliniğinde Gardasil 9 aşısı güvenle uygulanmaktadır.

Gardasil Aşılarının Evrimi

• Gardasil (Quadrivalent): 2006'da onaylandı. HPV 6, 11, 16, 18 tiplerine karşı koruma sağlar.
• Cervarix (Bivalent): 2009'da onaylandı. Sadece HPV 16 ve 18'e karşı (kanser koruma odağı).
• Gardasil 9 (Novovalent): 2014'te onaylandı. 9 farklı HPV tipine karşı en kapsamlı koruma.

Gardasil 9 Koruması Sağladığı Hastalıklar

Kanserler

• Rahim ağzı kanseri: Tüm vakaların %90'ından sorumlu 7 yüksek riskli tip (16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) koruma altındadır.
• Vulva kanseri: HPV ilişkili vakaların %90'ı korunur.
• Vajina kanseri: HPV ilişkili vakaların %90'ı korunur.
• Anal kanser: Hem kadınlarda hem erkeklerde %90 koruma.
• Orofaringeal kanser: HPV 16 ve 18'e bağlı vakalarda koruma.

Kanser Öncüsü Lezyonlar (Prekanseröz)

• CIN 2/3 (Cervical Intraepithelial Neoplasia)
• VIN 2/3 (Vulvar Intraepithelial Neoplasia)
• VAIN 2/3 (Vaginal Intraepithelial Neoplasia)
• AIN (Anal Intraepithelial Neoplasia)

Genital Siğiller (Benign)

• HPV 6 ve 11: Genital siğillerin %90'ından sorumludur.
• Rekürren respiratuvar papillomatoz (RRP) - nadir

Kimlere Gardasil 9 Aşısı Uygulanmalı?

Rutin Aşılama Önerileri

• 9-14 yaş kızlar: 2 doz (0 ve 6-12 ayda)
• 9-14 yaş erkekler: 2 doz (0 ve 6-12 ayda)
• 15-26 yaş kadınlar: 3 doz (0, 2, 6 ayda)
• 15-26 yaş erkekler: 3 doz (0, 2, 6 ayda)

Yetişkin Aşılaması (27-45 yaş)

2018'den itibaren FDA, 27-45 yaş arası yetişkinler için de Gardasil 9'u onaylamıştır. Bu yaş grubunda aşılama:

• Daha önce tam aşılanmamış bireyler için önerilir
• 3 doz şeması uygulanır (0, 2, 6 ay)
• Önceki HPV enfeksiyonu veya anormal Pap smear aşıyı kontrendike değildir
• Diğer HPV tiplerine karşı koruma sağlar

Özel Durumlar

• İmmün yetmezlik: HIV pozitifler, transplant hastaları - 3 doz önerilir
• Hamilelik: Aşılama ertelenir, emzirme döneminde güvenli
• Aşırı hassasiyet: Önceki doza veya bileşene karşı anafilaksi
• HPV pozitiflik: Aşıya devam edilir (diğer tiplere karşı koruma)

Aşılama Programı ve Dozlar

2 Doz Şema (9-14 yaş)

• 1. doz: Tercihen 9-10 yaşlarında
• 2. doz: 1. dozdan 6-12 ay sonra (en az 5 ay arayla)
• İkinci doz erken yapılırsa (4 hafta-5 ay arası) üçüncü doz gerekebilir

3 Doz Şema (15 yaş ve üzeri, immün yetmezlik)

• 1. doz: 0. ay (tercih edilen tarih)
• 2. doz: 1. dozdan 2 ay sonra (en az 4 hafta)
• 3. doz: 1. dozdan 6 ay sonra (en az 5 ay)
• Geç yapılan dozlarda seri tamamlanır, baştan başlanmaz

Gardasil 9 Etkinliği ve Güvenliliği

Klinik Etkinlik

• Rahim ağzı kanseri öncüsü lezyonlar: %97 koruma
• Vulva ve vajina kanser öncüsü lezyonlar: %95 koruma
• Anal kanser öncüsü lezyonlar: %95 koruma
• Genital siğiller: %99 koruma
• Persistan HPV enfeksiyonu: %96 koruma

Sürü Bağışıklığı (Herd Immunity)

Yüksek aşılama oranlarına sahip toplumlarda, aşılanmamış bireyler de dolaylı koruma elde eder. Avustralya, İngiltere ve İsveç'te kız çocuklarına aşılama programları uygulandıktan sonra genital siğil vakalarında %90'a varan azalma görülmüştür.

Güvenlik Profili

15 yılı aşkın süredir dünya genelinde milyonlarca doz uygulanan Gardasil aşılarının güvenlik profili mükemmeldir.

• Sık görülen yan etkiler: Enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, ödem; hafif ateş, yorgunluk, baş ağrısı
• Ciddi yan etkiler: Anafilaksi (1 milyonda 1), senkop (bayılma) - gençlerde daha sık
• Kontraendikasyonlar: Aşırı hassasiyet, hamilelik

Elazığ'da Gardasil 9 Aşılama Hizmetleri

Op. Dr. Ebru Çelik Kavak kliniğinde Gardasil 9 aşısı:

• Soğuk zincir koşullarında muhafaza edilir
• Uygulama öncesi detaylı danışmanlık yapılır
• Aşı takvimi düzenli olarak hatırlatılır
• Aşı sonrası takip sağlanır
• Ailelere ve gençlere HPV eğitimi verilir

Aşılama Sonrası Pap Smear Taraması

HPV aşısı, Pap smear taramasının yerini almaz. Aşılanmış kadınlar da 21 yaşında başlayarak düzenli Pap smear taramasına devam etmelidir. Aşı, taramadaki anormal sonuçları azaltır ancak tam koruma sağlamaz ve tüm HPV tiplerini kapsamaz.

Sık Sorulan Sorular

Aşılanmış birinde HPV enfeksiyonu olur mu?

Evet, aşılanmamış HPV tiplerine karşı enfeksiyon riski devam eder. Ancak aşıdaki 9 tip en sık görülen ve en agresif tiplerdir.

Cinsel aktivite başlamadan önce mi aşı yapılmalı?

İdeal olarak cinsel aktivite öncesi aşılama yapılması en etkili sonucu verir. Ancak cinsel aktivite başlamış bireyler de aşılanabilir ve fayda görebilir.

HPV pozitif çıkarsam aşı olabilir miyim?

Evet, HPV pozitifliği aşıyı kontrendike değildir. Aşı, enfekte olunan tipe karşı etkili olmasa da diğer tiplere karşı koruma sağlar.

Aşı erkeklerde de etkili mi?

Evet, erkeklerde de genital siğil ve anal kanser koruma oranları yüksektir. Ayrıca erkeklerin aşılanması, kadınlara bulaş zincirini kırarak sürü bağışıklığına katkı sağlar.

Aşı ömür boyu korur mu?

Şu ana kadar elde edilen veriler 10-12 yıllık koruma süresini göstermektedir. İmmünolojik bellek sayesinde korumanın ömür boyu sürmesi beklenmektedir ancak takip çalışmaları devam etmektedir.