Sistosel ve Rektosel Onarımı

Sistosel ve Rektosel Nedir?

Sistosel ve rektosel, pelvik taban kaslarının zayıflaması sonucu oluşan pelvik organ sarkması (prolapsus) türleridir. Sistosel, idrar kesesinin (mesane) vajene doğru sarkması; rektosel ise rektumun (kalın bağırsak) vajene doğru sarkması durumudur. Bu durumlar özellikle menopoz sonrası kadınlarda, birden fazla doğum yapan kadınlarda veya ağır kaldırma yapan kadınlarda sık görülmektedir.

Pelvik organ sarkması, kadınların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen bir sorundur. Hastalar idrar kaçırma, kabızlık, pelvik baskı hissi, cinsel ilişki sırasında ağrı ve vajen dışında organ hissetme gibi şikayetlerle başvurmaktadır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile bu sorunlar tamamen çözülebilmektedir.

Sistosel Belirtileri ve Nedenleri

Sistosel Belirtileri

• Vajende baskı hissi veya ağırlık hissi
• İdrar yaparken tam boşaltım olmama hissi
• Sık idrara çıkma isteği ve idrar kaçırma
• Vajende görülebilen bir çıkıntı veya şişlik
• Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık
• Sırt ve bel ağrısı
• Ayakta durduğunda artan pelvik basınç

Sistosel Nedenleri

• Vajinal doğumlar (özellikle zorlu ve uzun doğumlar)
• Menopoz sonrası östrojen eksikliği
• Ağır kaldırma ve şiddetli öksürük
• Şişmanlık ve kronik kabızlık
• Pelvik taban kaslarının zayıflaması
• Genetik yatkınlık ve bağ dokusu zayıflığı
• Yaşlanma ile dokulardaki elastikiyet kaybı

Rektosel Belirtileri ve Nedenleri

Rektosel Belirtileri

• Kalın bağırsağı tam boşaltmama hissi
• Kronik kabızlık ve dışkılama güçlüğü
• Vajene parmağınızla bastırarak dışkılama ihtiyacı
• Vajende baskı ve dolgunluk hissi
• Dışkı kaçırma (fekal inkontinans)
• Cinsel ilişki sırasında ağrı ve rahatsızlık
• Ayakta durduğunda şikayetlerde artış

Rektosel Nedenleri

• Vajinal doğum sırasında rektum ve vajen arasındaki dokunun zedelenmesi
• Pelvik taban kaslarının zayıflaması
• Kronik kabızlık ve zorlanma
• Menopoz sonrası hormonal değişiklikler
• Kronik öksürük ve ağır kaldırma
• Yaşlanma ile dokulardaki değişimler
• Bağırsak ameliyatları sonrası oluşan adezyonlar

Tanı Yöntemleri

Sistosel ve rektosel tanısı için detaylı bir jinekolojik muayene yapılmaktadır. Muayene sırasında hastadan öksürmesi istenerek sarkmanın derecesi değerlendirilmektedir. Gerekli görüldüğünde aşağıdaki tetkikler de kullanılabilir:

• Pelvik Muayene: Vajinal muayene ile sarkmanın derecesi ve yerleşimi belirlenir
• İdrar Yolu İncelemesi: Mesane fonksiyonlarını değerlendirmek için kullanılır
• Pelvik Ultrason: Rahim, yumurtalıklar ve pelvik organların değerlendirilmesi
• Ürodinamik Testler: İdrar kaçırma ve mesane fonksiyonlarının detaylı analizi
• Defekografi: Rektosel derecesinin ve bağırsak fonksiyonlarının değerlendirilmesi
• MRG: Karmaşık vakalarda pelvik yapıların detaylı görüntülenmesi

Sistosel ve Rektosel Evreleri

Pelvik organ sarkması, sarkmanın derecesine göre dört evreye ayrılmaktadır:

• Evre 1: Organ vajenin üst kısmına kadar inmiş, henüz vajenden dışarı çıkmamıştır
• Evre 2: Organ vajenin orta kısmına kadar inmiş, hafif dışarı çıkma olabilir
• Evre 3: Organ vajenin dışına kadar çıkmıştır
• Evre 4: Tam prolapsus, organ tamamen vajen dışına çıkmıştır (prosedura)

Tedavi Seçenekleri

Non-Cerrahi Tedavi Yöntemleri

Evre 1 ve hafif Evre 2 sarkmalarda cerrahi dışı tedavi yöntemleri denenebilir:

• Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel): Kasları güçlendirmek için düzenli egzersizler
• Pessary Kullanımı: Vajen içine yerleştirilen silikon halka ile organ desteklenmesi
• Hormon Replasman Tedavisi: Menopoz sonrası vajinal östrojen tedavisi
• Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Kilo verme, kabızlığı önleme, ağır kaldırmaktan kaçınma
• Biofeedback ve Fizik Tedavi: Pelvik taban kaslarının rehabilitasyonu

Cerrahi Tedavi Yöntemleri

Evre 3-4 veya belirtileri olan hastalarda cerrahi tedavi gerekmektedir:

• Vajinal Yöntem (Anterior ve Posterior Kolporafi): Mesane veya rektumun vajen duvarı üzerinden onarımı
• Laparoskopik Onarım: Kapalı yöntem ile mesh (file) kullanılarak destek sağlanması
• Robotik Cerrahi: Yüksek hassasiyetle pelvik taban onarımı
• Sakrouterin Ligament Askısı: Rahim veya vajenin ligamentlere asılması
• Transobturator Mesh: Özel filelerle lateral destek sağlanması
• Kombine Ameliyatlar: Sistosel ve rektosel birlikte onarım

Op. Dr. Ebru Çelik Kavak ile Sistosel ve Rektosel Ameliyatı

Elazığ'da modern ve deneyimli kadrosuyla hizmet veren Op. Dr. Ebru Çelik Kavak, sistosel ve rektosel onarımında en güncel cerrahi teknikleri uygulamaktadır. Her hastanın durumuna göre en uygun tedavi planı oluşturulmakta, hem açık hem de kapalı (laparoskopik) cerrahi seçenekleri değerlendirilmektedir.

Ameliyat öncesi detaylı bir değerlendirme yapılarak hastanın tüm sağlık durumu incelenmekte, ameliyat sonrası iyileşme süreci hakkında detaylı bilgilendirme yapılmaktadır. Ameliyatlar genellikle 1-2 saat sürmekte, hastaların çoğu aynı gün veya bir gece hastanede kalarak taburcu edilmektedir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

• Hastanede 1-2 günlük yatış gerektirmektedir
• İlk 4-6 hafta ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır
• 6-8 hafta cinsel ilişki ve tampon kullanımı yasaktır
• Pelvik taban egzersizlerine ameliyat sonrası başlanabilir
• Tam iyileşme 6-8 hafta içinde gerçekleşmektedir
• Düzenli kontrollerle iyileşme süreci takip edilmektedir

Sıkça Sorulan Sorular

Sistosel ve rektosel ameliyatı riskli midir?

Modern cerrahi tekniklerle bu ameliyatlar oldukça güvenlidir. Ancak tüm cerrahi işlemlerde olduğu gibi enfeksiyon, kanama ve nadir de olsa mesh komplikasyonları riski bulunmaktadır.

Ameliyat sonrası tekrarlama olur mu?

Uygun teknikle yapılan ameliyatlarda tekrarlama oranı %5-10 civarındadır. Menopoz sonrası hastalarda östrojen tedavisi ve pelvik taban egzersizleri tekrarlamayı önlemeye yardımcı olur.

Ameliyat sonrası normal hayata ne zaman dönebilirim?

Hafif aktivitelere 2-3 hafta içinde başlanabilir, tam iyileşme 6-8 haftayı bulmaktadır. İş hayatına dönüş 2-4 hafta içinde mümkündür.